Vredespaleis Vrede door Recht

Hoe de jongste ontwerper van het Vredespaleis de eerste Nederlandse Oscar winnaar werd

De Haagse Herman Rosse (1887-1965)

De Haagse Herman Rosse (1887-1965) was nog geen 25 jaar oud toen hij werd aangesteld om het interieur te ontwerpen van het Vredespaleis in Den Haag – een gebouw dat voor veel landen symbool zou komen te staan voor het collectieve verlangen naar wereldvrede. Dit was natuurlijk geen makkelijke opgave, zeker niet voor iemand die nog zo jong was. Maar Herman was ook geen gewone jongeman: op z’n 24e had hij al bij een vooraanstaand ontwerper in Londen gestudeerd, aan de Stanford University in de Verenigde Staten een bachelor in de Architectuur behaald, was hij lid geweest van een heuse kunstenaarscommune en had hij een reis door het Verre Oosten achter de rug. Een wereldburger met ambitie, een brede artistieke bagage en het talent om grootse dingen te doen. Dit zou hem als eerste Nederlander een Oscar opleveren.

Modernisme ontmoet klassieke kunst

Herman had -jong als hij was- nog geen grote projecten op zijn naam staan en toch werd hij als veelbelovend ontwerper uitgekozen om het interieur van het Vredespaleis te decoreren.
De plafonds, de ramen en het tegelwerk zijn bijvoorbeeld van zijn hand. Diep geworteld in de Engelse voorliefde voor traditionele motieven, kenmerkt zijn stijl zich door natuurlijke patronen die al iets van het opkomende modernisme in zich dragen. Waar je ook bent, in iedere ruimte zijn Hermans versieringen terug te vinden. Zijn meest opvallende kunstwerk in het Vredespaleis is de plafondschildering boven de centrale entreehal, waarop de godinnen van Vrede, Recht, Rechtvaardigheid en Goede Orde zijn afgebeeld. Kijk uit dat je niet duizelig wordt als je omhoog kijkt!

peace-palace-hall-blog

Vrede en Recht zijn thema’s die overal in het Vredespaleis terugkomen. Achter de plafondschildering schuilt echter nóg een verhaal, dat in een van de toekomstige Blogposts uit de doeken wordt gedaan.

Van het Vredespaleis naar Hollywood

Herman kreeg een Oscar voor de Art Direction van de film The King of Jazz (1930), waarvoor hij de kostuums en het decor ontwierp. Herman was bijzonder innovatief met kleur, wat terug te zien is in het decor van het liedje Rhapsody in Blue. Uiteraard moest het decor voor dit lied blauw zijn, maar dit vergde kundigheid omdat in die tijd de kleur blauw niet op rolfilm zichtbaar was! Herman wist het mogelijk te maken.

Misschien lijkt het voor iemand met een klassieke kunstachtergrond een vreemde stap om te gaan werken in de filmindustrie, maar Hermans reizen en studies hadden van hem zowel een professionele ontwerper gemaakt als in hem een liefde voor het theater doen ontluiken.

Het  Vredespaleis is te beschouwen als het eerste decor dat Herman ontwierp. De taak van een decorateur bestond eruit betekenis toe te voegen aan een lege ruimte en het was dus aan Herman om –zonder een kant-en-klare blauwdruk hoe een tempel voor vrede er uit zou moeten zien- zorgvuldig te bedenken hoe hij het gebouw aan zou kleden zodat je je waant in een heuse tempel voor de vrede. Door de beeldtaal die in die tijd maatschappelijk relevant was te combineren met eeuwenoude motieven, verzekerde hij zich ervan dat de boodschap van vrede  door een breed publiek zou worden begrepen. Als het nieuwe icoon van de vredesbeweging vormde het Vredespaleis bovendien in die jaren een podium waar ogen uit de hele wereld op gericht waren: het was nieuw, spannend en er werd veel van verwacht. Als je het zo bekijkt, lijkt de carrièreswitch van Herman naar Hollywood toch niet zo vreemd!

tegeltableau

Het verleden ontdekken

De verhalen achter de ontwerpen en ontwerpers zijn nooit tot in detail verkend. Terwijl deze ontwerpers van het Vredespaleis niet alleen bijdroegen aan de decoratie van een fraai gebouw dat de tijdsgeest weerspiegelt, maar ook aan een uniek en herkenbaar icoon van vrede en rechtvaardigheid.

De fascinerende carrière van Herman Rosse wekte vanzelfsprekend onze nieuwsgierigheid op. Tot voor kort bevond zich in onze archieven geen enkele schets van zijn hand en strekte zijn erfenis zich enkel uit tot de decoraties die hij heeft aangebracht. De stappen die in het ontwerpproces waren gezet, waren daardoor moeilijk te achterhalen. Dit stelde ons ook voor een heuse uitdaging om zijn verhaal toch te  kunnen vertellen. Hermans kleinzoon Mark bracht hier verandering in door recentelijk een schets van een tegeltableau uit de achtergang te schenken. Ook gesprekken met de nazaten van Herman, gaven stukje bij beetje zicht op hoe zijn bijzondere leven en het Vredespaleis met elkaar verweven zijn.

De schets van het tegeltableau is te bewonderen tijdens een rondleiding door het Vredespaleis.

In de volgende blog gaan we iets dieper in op de artistieke invloeden van deze grote man, zijn passies en zijn avonturen en ook ontdekken we de kracht die Herman destijds naar Hollywood heeft getrokken.

Wilt u meer over het interieur van het Vredespaleis te weten komen? Eens per kwartaal worden er speciale rondleidingen georganiseerd waarin u uitleg krijgt over makers, technieken en stijlen.

Nieuwsgierig naar Herman Rosse? Blijf onze maandelijkse Blogpost volgen of lees in het rijk geïllustreerde magazine ‘Herman Rosse’ alles over zijn decoraties in het Vredespaleis en de achterliggende betekenissen.